Den Haag, 11 mei 2011

Kleine gemeenten (tot 50.000 inwoners) in Nederland kennen relatief grote tekorten doordat het aantal burgers dat afhankelijk is van een bijstandsuitkering vorig jaar sterk gegroeid is. Dat blijkt uit onderzoek van SGBO in samenwerking met Stimulansz.

In grote gemeenten is in 2010 het aantal WWB-uitkeringen met 7% gegroeid, in kleine gemeenten met 12%. Vooral de jeugdwerkloosheid is sterk gestegen en de instroom in de WIJ zorgt derhalve voor een belangrijk deel van de bestandsstijging. De hogere kosten door de toename van het bestand en de verlaagde budgetten vanuit het Rijk veroorzaken gezamenlijk dat kleine gemeenten in 2010 bijna een kwart meer hebben moeten uitgeven aan uitkeringen dan beschikbaar was. Volgens SGBO/Stimulansz blijkt hieruit hoe nadelig de financieringssystematiek vanuit het Rijk voor kleine gemeenten is in tijden van sterk oplopende werkloosheid. Het budget voor kleine gemeenten wordt namelijk gebaseerd op het aantal uitkeringen in de voorgaande jaren. Grotere gemeenten worden daarentegen financieel gecompenseerd voor ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Volgens SGBO/Stimulansz kunnen kleine gemeenten de financiële tekorten deels tegengaan door nog grotere inspanningen om WWB-ers weer aan het werk te krijgen, zelfs al is dat parttime. Een effectief re-integratiebeleid is voor kleine gemeenten is belangrijke mate afhankelijk van het al dan niet succesvol samenwerken met andere partijen of andere gemeenten. Bovendien kunnen zij nog meer aandacht besteden aan vroegtijdig opsporen van fraude en terugvorderen van onterechte uitkeringen. Die aanpak heeft in 2010 al tot enig succes geleid, de ontvangsten op terugvordering en verhaal zijn gestegen en het gemiddeld fraudebedrag ook, hoewel het aantal geconstateerde fraudegevallen gelijk is gebleven. Ook leidt de inzet op efficiëntieverbetering tot resultaat: de uitvoeringskosten zijn in 2010 voor het eerst gestabiliseerd en de doorlooptijden van aanvragen zijn de laatste jaren steeds korter geworden.

Het onderzoek van SGBO/Stimulansz is gebaseerd op de jaarlijkse benchmark WWB. De organisaties die in 2010 aan de benchmark deelnamen, vertegenwoordigen 52% van alle mensen met een bijstanduitkering in Nederland.

SGBO is het benchmark- en onderzoeksbureau van advies- en managementbureau BMC. Stimulansz is een onafhankelijke stichting die kennis en expertise biedt op het gebied van sociale zekerheid, welzijn en gezondheid. De benchmark WWB wordt ondersteund door de Vereniging van Sociale Diensten (Divosa).

De jaarpublicatie over de benchmark WWB kunt u hier downloaden en is ook beschikbaar op www.sgbo.nl.